Ένα σπουδαίο έργο στο οποίο συνέβαλε καθοριστικά η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ήταν η αποκατάσταση του καθολικού της Νέας Μονής της Χίου,αλλά και άλλων σημαντικών μνημείων του μοναστικού συγκροτήματος, ιδιαίτερης σημασίας για τη βυζαντινή κληρονομιά της Ελλάδας.
Το καθολικό της Νέας Μονής της Χίου, ανεγέρθηκε από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Μονομάχο τον 11ο αι., είναι ευρέως γνωστό για τον εξαιρετικής τέχνης ψηφιδωτό διάκοσμο.
Το έργο αυτό, που ξεκίνησε ήδη από το 1978, της ΕΛΛΕΤ αποτέλεσε ορόσημο, τόσο για τη Χίο όσο και για τη διατήρηση των μεσοβυζαντινών μνημείων ευρύτερα.
Μέχρι τότε, δεν είχαν πραγματοποιηθεί ουσιαστικές στατικές ή συντηρητικές επεμβάσεις στο εσωτερικό του ναού, πέρα από μια αποκατάσταση του τέμπλου τον 19ο αιώνα, που ωστόσο δεν συνδεόταν αισθητικά και ιστορικά με τον μεσοβυζαντινό χαρακτήρα του μνημείου.
Αυτό ανέδειξε την ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση αποκατάστασης.
Η συμβολή της Ελληνικής Εταιρείας υπήρξε καθοριστική, καθώς, το 1979 με χορηγία του Αντώνη Χανδρή χρηματοδότησε την μελέτη και αποκατάσταση του μεσοβυζαντινού τέμπλου από τον καθηγητή Χρήστο Μπούρα.
Ένα χρόνο νωρίτερα, το 1978, πάλι με χορηγία του Αντώνη Χανδρή, ένα μικρό οίκημα στον περίβολο της Μονής είχε αποκατασταθεί και μετατραπεί σε μουσείο της Μονής που λειτουργεί μέχρι και σήμερα.
Την μελέτη και επίβλεψη είχε κάνει και εδώ ο Χρήστος Μπούρας ο οποίος υπήρξε βασικός μελετητής της αρχιτεκτονικής του μνημείου.
Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, το 1998, με χορηγία του Ιδρύματος Λέοντος και Ασπασίας Λεμού, η ΕΛΛΕΤ αναθέτει στον αρχιτέκτονα Σ. Βογιατζή την εκπόνηση μελέτης για την αποκατάσταση του καθολικού. Με βάση αυτή την μελέτη, το έργο εντάσσεται στο Γ΄ ΚΠΣ και καθίσταται εφικτή η αναστήλωση του μνημείου.
Την εποπτεία του έργου που πραγματοποιείται τελικά το 2005 - 2007 αναθέτει η ΕΛΛΕΤ (πάλι με χορηγία του ιδρύματος Λέοντος και Ασπασίας Λεμού) στον αρχιτέκτονα Μανόλη Βουρνού.
Η ένταξη του μνημείου στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει τη μοναδικότητά του και ενισχύει τις προσπάθειες για τη διατήρηση και ανάδειξή του σε διεθνές επίπεδο.
Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) ευχαριστεί θερμά τους κατόχους δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που παρείχαν άδεια για την ανάρτηση και αναπαραγωγή του υλικού που περιλαμβάνεται σε αυτή την πλατφόρμα/ιστοσελίδα. Έχει καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια να εντοπιστούν οι δημιουργοί και οι δικαιούχοι του υλικού που περιέχεται στο αρχείο της. Σε περίπτωση που κάποιος δημιουργός ή δικαιούχος δεν έχει συμπεριληφθεί ή τα δικαιώματά του δεν έχουν αναγνωριστεί, παρακαλούμε να επικοινωνήσει με την ΕΛΛΕΤ στο info@ellet.gr ή 210 3225245. Η ΕΛΛΕΤ είναι πρόθυμη να συνεργαστεί για την αναγνώριση και διασφάλιση των νόμιμων δικαιωμάτων του κάθε δικαιούχου. Επιπλέον, σε περίπτωση που οποιοδήποτε πρόσωπο απεικονίζεται σε φωτογραφίες που έχουν δημοσιευθεί χωρίς τη συναίνεσή του και επιθυμεί την απομάκρυνσή τους, παρακαλείται να επικοινωνήσει με την ΕΛΛΕΤ, ώστε να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα.